ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ
Λεχαινά
Ιστορία, πολιτισμός και αγροτική παράδοση στην καρδιά του ηλειακού κάμπου και δίπλα στο Ιόνιο.
01
ΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΗΝ ΠΟΛΗ
Τα Λεχαινά
Τα Λεχαινά βρίσκονται στο δυτικό τμήμα του ηλειακού κάμπου, βόρεια του Πηνειού και σχεδόν στο μέσο της οδικής σύνδεσης Πάτρας – Πύργου.
Απέχουν περίπου 50 χλμ. από την Πάτρα και 40 χλμ. από τον Πύργο και αποτελούν μία από τις σημαντικότερες κωμοπόλεις της βόρειας Ηλείας.
Η περιοχή είναι εύφορη, με έντονο αγροτικό χαρακτήρα, σημαντική κτηνοτροφική δραστηριότητα και ιδιαίτερα πλούσιο φυσικό περιβάλλον.
02
ΤΟΠΟΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Μια εύφορη περιοχή δίπλα στο Ιόνιο
Τα Λεχαινά συνορεύουν με τις περιοχές Βουπρασίας, Ανδραβίδας και Τραγανού, ενώ η ευρύτερη περιοχή βρέχεται από το Ιόνιο Πέλαγος.
Το κλίμα είναι ήπιο μεσογειακό, με υψηλά επίπεδα υγρασίας και σημαντικές βροχοπτώσεις, παράγοντες που έχουν συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση της τοπικής οικονομίας, της χλωρίδας και της πανίδας.
Η περιοχή είναι κατά κύριο λόγο αγροτική, με πλούσια βλάστηση και κτηνοτροφία, αλλά και σημαντικό πληθυσμό υδρόβιων πτηνών.
Ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα της περιοχής είναι η λιμνοθάλασσα Κοτυχίου, ένας ιδιαίτερα σημαντικός υγροβιότοπος της δυτικής Πελοποννήσου.
03
ΣΗΜΕΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ
Αξιοθέατα & σημεία αναφοράς
01
Οικία Ανδρέα Καρκαβίτσα
Το πατρικό σπίτι του σημαντικού Έλληνα λογοτέχνη βρίσκεται κοντά στην αγορά των Λεχαινών.
02
Πλατεία Αγίου Δημητρίου
Στην πλατεία βρίσκεται η προτομή του Ανδρέα Καρκαβίτσα καθώς και ο ομώνυμος καθεδρικός ναός.
03
Άγιος Αθανάσιος
Η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου βρίσκεται στην παραλιακή περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα.
04
Λιμνοθάλασσα Κοτυχίου
Ένα από τα σημαντικότερα φυσικά οικοσυστήματα της περιοχής, ιδιαίτερης οικολογικής αξίας.
04
ΠΟΛΗ & ΟΙΚΙΣΜΟΙ
Δημοτικά και Τοπικά Διαμερίσματα
01
Λεχαινά
Το Δημοτικό Διαμέρισμα Λεχαινών είχε πληθυσμό 3.837 κατοίκους.
Περιλαμβάνει τα Λεχαινά με 3.541 κατοίκους, τους Αγίους Θεοδώρους με 175 κατοίκους, τον Άγιο Παντελεήμονα και τον Καταρράχι.
02
Άγιος Χαράλαμπος
Το Τοπικό Διαμέρισμα Αγίου Χαραλάμπους, της πρώην κοινότητας Μελίσσης, είχε πληθυσμό 93 κατοίκους.
03
Αρετή
Το Τοπικό Διαμέρισμα Αρετής είχε πληθυσμό 499 κατοίκους.
04
Μέλισσα
Το Τοπικό Διαμέρισμα Μελίσσης είχε πληθυσμό 328 κατοίκους.
05
Μπόρσιον
Το Δημοτικό Διαμέρισμα Μπόρσιον είχε πληθυσμό 381 κατοίκους.
06
Μυρσίνη
Η Μυρσίνη είναι παραθαλάσσιος οικισμός της Ηλείας και είχε πληθυσμό 1.196 κατοίκους.
Είναι χτισμένη στον κάμπο των Λεχαινών, στη θέση της αρχαίας Μύρσινας, από την οποία προέρχεται και η σημερινή ονομασία.
Κατά την Τουρκοκρατία το χωριό ήταν γνωστό ως Σουλεϊμαναγά, ονομασία που συνδεόταν με τον Σουλεϊμάν Αγά της περιοχής.
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ
Από τον Δήμο Μυρτουντίων στα σύγχρονα Λεχαινά
Η ιστορική παρουσία των Λεχαινών εκτείνεται από τη Φραγκοκρατία έως τη δημιουργία του νεότερου ελληνικού κράτους.
Με Βασιλικό Διάταγμα της 8ης Απριλίου 1835 σχηματίστηκε ο Δήμος Μυρτουντίων ως δήμος της επαρχίας Ηλείας, με έδρα τη Μυρτουντία, τα σημερινά Λεχαινά.
Το όνομα του Δήμου προήλθε από την αρχαία πόλη Μύρσινος, η οποία κατά την εποχή του Στράβωνα ονομαζόταν Μυρτούντιον.
Το 1873 η έδρα μεταφέρθηκε προσωρινά από τα Λεχαινά στην Ανδραβίδα κατά τη διάρκεια επιδημίας ευλογιάς και δημοτικών εκλογών.
Η ονομασία των Λεχαινών
Η ιστορική παρουσία των Λεχαινών καταγράφεται τουλάχιστον από την εποχή της Φραγκοκρατίας.
Σε πωλητήριο έγγραφο του 1324 αναφέρεται το τιμάριο «LECHINA», το οποίο παραχωρήθηκε από τον Ιωάννη ντε Γραβίνα στους Φλωρεντινούς τραπεζίτες Ατζαγιόλι.
Τα Λεχαινά μετά το 1470
Μετά την οθωμανική κατάκτηση της Ηλείας και την επάνοδο των Βενετών το 1687, η περιοχή πέρασε από διαδοχικές ιστορικές περιόδους.
Ιστορικές καταγραφές από τον 18ο και 19ο αιώνα δίνουν σημαντικές πληροφορίες για την κοινωνική ζωή, την οικονομία, τον πληθυσμό, την εκκλησιαστική περιουσία και τα έθιμα των κατοίκων.
06
1821 · ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Η Μάχη των Λεχαινών
Τον Ιούλιο του 1825 τουρκικές δυνάμεις κινήθηκαν από την Πάτρα προς τον κάμπο της Ηλείας και εισήλθαν στα Λεχαινά, αιχμαλωτίζοντας δεκάδες αμάχους.
Ο Γιώργης Σισίνης έστειλε τον γιο του Χρύσανθο με ντόπιους ενόπλους και Σουλιώτες για την αντιμετώπισή τους. Παρά την αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων, μικρή δύναμη Ελλήνων και Σουλιωτών παρέμεινε και πολέμησε.
Στη μάχη σκοτώθηκαν δεκατρείς Έλληνες και πενήντα Τούρκοι.
07
ΓΡΑΜΜΑΤΑ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Ανδρέας Καρκαβίτσας
Στα Λεχαινά γεννήθηκε το 1866 ο σημαντικός Έλληνας συγγραφέας Ανδρέας Καρκαβίτσας.
Το πατρικό του σπίτι κοντά στην αγορά σώζεται μέχρι σήμερα, ενώ προτομή του βρίσκεται στην πλατεία Αγίου Δημητρίου.
Η πλοκή του έργου του «Λυγερή» εκτυλίσσεται στα Λεχαινά, αποτυπώνοντας την καθημερινότητα, τα ήθη, τις παραδόσεις και τις κοινωνικές σχέσεις της ελληνικής επαρχίας.
1866–1922
Ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ελληνικής ηθογραφίας.
08
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΕΚΜΗΡΙΟ
Ε.Λ.Τ.Α. Λεχαινών · 1857
Το ταχυδρομείο των Λεχαινών ιδρύθηκε το 1857 και, σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία, ήταν από τα πρώτα ταχυδρομεία που λειτούργησαν στην Ελλάδα.
Η πρώιμη δημιουργία του αποτελεί ένδειξη της σημασίας που είχε ήδη η πόλη ως κομβικό σημείο για την ευρύτερη περιοχή του ηλειακού κάμπου.
09
ΠΑΡΑΔΟΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Γιανίτσαροι & Μπούλες
Οι Γιανίτσαροι ή «Μπούλες» αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο της τοπικής αποκριάτικης παράδοσης των Λεχαινών.
Η ομάδα αποτελείται παραδοσιακά από έντεκα άνδρες, με συγκεκριμένους ρόλους και ιδιαίτερη διάταξη κατά τη διάρκεια του χορού.
01
Ο Γιανίτσαρης
Είναι ο αρχηγός της ομάδας και δίνει το πρόσταγμα για την έναρξη, τη λήξη και τις αλλαγές του χορού.
02
Πρωτόγκοτσης & Δευτερόγκοτσης
Αποτελούν τα δύο πρωτοπαλίκαρα της ομάδας και κινούνται δίπλα στον αρχηγό.
03
Οι Μπούλες & οι Γέροι
Συμπληρώνουν τη σύνθεση της ομάδας και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παραδοσιακής παρουσίασης.
Η παραδοσιακή ενδυμασία
Χαρακτηριστικά στοιχεία της φορεσιάς είναι η λευκή φουστανέλα, το μακρύ ζωνάρι, το σελάχι, το βελούδινο γιλέκο, το βαθύ κόκκινο φέσι, οι λευκές κάλτσες και τα τσαρούχια.
Ο Γιανίτσαρης διαθέτει την πιο επιβλητική ενδυμασία, καθώς ο ρόλος του είναι αυτός του αρχηγού και συντονιστή της ομάδας.